· 

De speldrempel


Een ijzige stilte valt over de groep. Ik sta voor de groep en observeer, de cursisten zitten in een U-opstelling met de gezichten naar mij toe. Ze kijken naar de grond, vermijden oogcontact met de trainer, een enkeling kijkt gewoon rond in de groep. De man in het blauw geblokte hemd kijkt mij recht aan met een angstige blik. De vrouw met haar rode haren opgestoken in een knot glimlacht nerveus. Het blijft stil. Iemand gniffelt, de spanning is voelbaar. “Dan ga ik wel”, zegt de dame met het rode opgestoken haar. Ze zit links vooraan in de U-opstelling en stapt kordaat de spelvloer op.

 

Inmiddels ben ik het gewend maar de secondes voordat dramatisch spel begint blijft een apart moment. Er is altijd iets nodig om tot spel te komen. Wat precies is lastig te benoemen. Een inademing, een oproepen, een zijn, een beginnen, een ophouden, een durven. Het lijkt allemaal wel te passen maar ook allemaal net niet helemaal. Hoe dan ook het is en blijft een spannend moment, op een bepaalde manier.

 

Het meest duidelijk wordt dit als een trainer, van bijvoorbeeld een omgaan met agressie training, aan een groep vraagt wie er wil beginnen met het een-op-een rollenspel met de acteur. Dat ben ik dus en toen ik net begon met trainingsacteren vond ik dat moment zelf doodspannend. Spelen in een training is een andere gewaarwording dan spelen in een toneelstuk of improviseren met medespelers en vraagt iets anders van je als acteur. Je gaat vanuit spel de interactie aan met mensen die zelf nooit iets met drama of theater doen, hier meestal ook geen ambities toe hebben, en het negen van de tien keer ontzettend eng vinden. Het is een training, bedoeld om iets te leren of ergens op te reflecteren, het is spel in dienst van ontwikkeling.

 

Vaak is er best wat weerstand naar het werken met een trainingsacteur, hebben mensen een slechte ervaring gehad in een training vroeger of tijdens een examen op school. Zo zei een cursist ooit tegen me bij binnenkomst: “Zo dus jij komt onze dag verzieken?”. Hij zei het met een glimlach maar toch, de boodschap was duidelijk. Dan kun je het gevoel krijgen dat je al iets goed te maken hebt nog voor je begint. Inmiddels begrijp ik dat dit allemaal voortkomt uit spanning en niet weten wat te verwachten. Ik weet dat, als we die eerste stilte door zijn, de meeste cursisten de spelvloer opstappen en een leerzame ervaring zullen hebben.


Zelf vind ik het niet meer zo spannend en ben ik dat begin, dat eerste moment voordat iemand de vloer opstapt, juist heel mooi gaan vinden. De onzekere stilte, het niet zeker weten. Voor mij zegt het iets over mens zijn, het is een keuzemoment: Ga ik of ga ik niet? Het is wat bij drama vaak “de speldrempel” wordt genoemd. De gevoelsmatige drempel die we over moeten voordat we aan het spel kunnen beginnen.  Om deze drempel over te gaan en de vloer daadwerkelijk op te stappen is een waarachtig moment. Nu mijn eigen speldrempel niet meer in de weg zit ben ik de schoonheid hiervan gaan zien.

 

De onzekerheid aan het begin, iemand die zichzelf durft te tonen zoals de dame met haar rode opgestoken haren, de moed hebben om kwetsbaar te zijn, de durf om fouten te maken. Los van wat er in het rollenspel gebeurt zegt die eerste stap al heel veel, namelijk: 

” Ik ben een mens, ik kan dingen maar sta er voor open dat deze dingen wellicht beter kunnen. Ik ben bereid te tonen wat ik kan en te ontwikkelen waar nodig en mogelijk.”

 

Wat mij betreft is dat altijd een mooie en waarachtige stap in ontwikkeling.

Reactie schrijven

Commentaren: 0